PÁªÉįÁåAZÉ DyðPï D¤ ¸ÁªÀiÁfPï ¸ÀAPÀµïÖ ¤ªÁgÀÄAPï PÁªÉįÁåAZÁ ¸ÀAWÀl£Á£ï ZÀ®¬Ä¯Áè å ZÀ¼Àé¼ÉZÉÆ ¥sÀ°vÁA±ï eÁªïß GzɯÉÆè ¢Ã¸ï PÁªÉįÁåAZÉÆ ¢Ã¸ï. ºÉÆ ¢Ã¸ï ªÉÄÃAiÀiÁZÁ ¥ÀAiÀiÁè å vÁPÉðgï ¸ÀA¸Ágï¨sÀgï DZÀgÀuï PÀvÁðvï. ºÁå ¢¸ÁPï ‘ªÉÄà qÉÃ’ ªÁ ‘CAvÀgÁ¶ÖçÃAiÀiï PÁªÉįÁåAZÉÆ ¢Ã¸ï’ ªÀÄíuï¬Äà D¥ÀAiÀiÁÛvï.
 
ºÁå ¢¸Áa ¥ÁæªÀÄÄRåvÁ ‘Dmï ªÀgÁA PÁªÀiï’ ªÀÄí¼Áî å zsÉåÃAiÀiÁAvï DmÁ¥Áè å. D£ÉåÃPÉ jw£ï ¸ÁAUÉÑA vÀgï  PÁªÉįÁåAPï Dmï ªÀgÁA PÁªÀiï, Dmï ªÀgÁA SÁ¹Î PÁªÀiï, D¤ Dmï ªÉÇgÁA ¸ÀıÉUï ªÀÄí¼ÉÆî zsÉåÃAiÀiï ¥ÁZÁvÁð.
 
1896 E¸ÉéAvï PÁªÉįÁåA¤ CªÉÄjPÁZÁ ²PÁUÉÆAvï ¢¸ÁPï Dmï ªÉÇgÁA PÁªÀiï ªÀÄí¼Áå EgÁzÁå SÁwgï ¸ÁªÀÄÆ»Pï ¸ÀvÁåUÀæºï PÀvÁð£Á ----¥ÉÆ°¸ÁA¤ ¸ÀvÁåUÀæºï PÀZÁå ¯ÉÆPÁ dªÀiÁåZÉgï UÀÄ¼É ¸ÉÆqÉè. ºÁå WÀl£ÁAvï ®Uï§Uï ¨ÁgÁ duï ¸ÀvÁåUÀæ» ªÉÄ¯É D¤ ºÁå CvÁÛ åZÁgÁZÁå GqÁ¸ÁPï G§Ó¯ÉÆè ¢Ã¸ïZï ‘CAvÀgÁ¶ÖçÃAiÀiï PÁªÉįÁåAZÉÆ ¢Ã¸ï’.
 
PÁªÉįÁåAZÉgï UÀÄ¼É ZÀ®¬Ä¯ÉèA WÀl£ï ZÀjvÉæAï ºÉÃAiÀiïªÀiÁPÉðmï zÀÄgÀAvï ªÀÄíuï £ÁAªÁqÁèA.
 
ºÉÃAiÀiïªÀiÁPÉðmï zÀÄgÀAvÁ ªÉ½A PÉÆuÉAVà JPÁè å£ï ¥ÉÆ°¸ÁAZÉgï ¨ÉÆA¨ï GqÀ¬Ä¯ÉÆè ªÀÄí¼ÉÆî C¥Áé¢ÃAiÀiï D¸Á. ºÁå ¸ÀªÁðAaA PÁgÁuÁAAiÀiï JzÉÆ¼ï ªÀgÉUï ¸ÀàµïÖ £ÁAvï. ªÉåªÀºÁgÁZÉÆ D¤ PÁªÉįÁåAZÉÆ ªÀUïð zÀĸÉÆæ zÀĸÉÆæ PÀað KPï UÀÄmÉÆä¼ï ºÁå ºÉÃAiÀiïªÀiÁPÉðmï zÀÄgÀAvÁZÁ ¥ÁmÁè å£ï D¸Á ªÀÄí¼ÉÆî ªÀÄĪÀÄÄðgÉÆÃAiÀiï DAiÉÆÌAPï ªÉļÁÛ. ºÁZÉ G¥ÁæAvï ºÉA zÀÄgÀAvï WÀqï¯Áè å eÁUÁåPï ²PÁUÉÆ ¯ÁåAqïªÀiÁPïð ªÀÄíuï ªÉǯÁAiÀiÁèA.
 
¨sÁgÀvÁAvï ¥ÀAiÉÆè PÁªÉįÁåAZÉÆ ¢Ã¸ï 1923 E¸ÉéZÁ ªÉÄà ¥ÀAiÀiÁè å ¢¸Á ªÀÄzÁæ¸ÁAvï (ZÉ£Éß Ê) ¯Éçgï Q¸Á£ï ¥Ánð D¥sï EArAiÀiÁ£ï DZÀgÀuï PɯÉÆ. ºÁå ¥ÁrÛZÉÆ ªÀÄÄSÉ° ¹AUÀgÀªÉÃ®Ä ZÉnÖAiÀiÁgÁ£ï zÉÆãï eÁUÁåA¤ ªÉÄà qÉà DZÀgÀuÁPï ªÀåªÀ¸ÁÜ PÉ°. KPï ¸À¨sÁ ªÉÄqÁæ¸ï ºÉÊPÉÆmÁð ªÀÄÄSÁè å zÀAiÀiÁðªÉ¼Éj eÁ¯Áågï D£ÉåÃPï ¸À¨sÁ næ¦èPÉãï zÀAiÀiÁðªÉ¼Éj ZÀ°è ªÀÄíuï zÀ »AzÀÄ ¥ÉÃ¥Àgï ªÀ¢ð ¢vÁ.
 
ºÁå ¸À¨sÉA¤ ¸ÀPÁðgÁ£ï ªÉÄà qÉà KPï gÀeÉ¢Ã¸ï ªÀÄíuï ¥ÁZÁjdAiÀiï ªÀÄíuï MvÀÛqï WÁ°. vÀ±ÉAZï ¸ÀUÁî å ¸ÀA¸ÁgÁZÁ PÁªÉįÁåA¤ ¸ÁAUÁvÁ ªÉļÁdAiÀiï D¤ PÁªÉįÁåAZÁ ¸ÀévÀAvÁæ SÁwgï gÀhÄÄeÁdAiÀiï ªÀÄíuï ¤zsÁðgï oÀgÁAiÉÆè. ¸ÀªÀiÁeÉAvï vÀQè GPÀÄè£ï ZÀ¯ÁeÁAiÀiï vÀgï vÁPÁ PÀ¸À¯ÉA vÀjà PÁªÀiï AiÀiÁ ªÁå¥ïÛ D¸ÉÆAPï eÁAiÀiï. ºÉA ¤AiÀĪÀiï §zÀÄèAPï £Á ªÀiÁvïæ £ÀíAiÀiï vÉA ¢¸ÁA¢Ã¸ï WÀmï eÁªïß AiÉÄvÁ. ¨sÀÄPï ¯ÁUÁÛ vÀgï PÁªÀiï PÀgï-ºÉA GvÁgï PÁªÀiï PÀgÀÄAPï ¸ÀPÉÛ¯ÁåAPï ºÀAiÉÄðPï WÀr ¨sɵÁÖªïß D¸Á. PÁªÀiï PɯÁå ²ªÁAiÀiï zÉêï¬Äà ¥sÀ¼ï ¢Ã£Á ªÀÄí¼ÉîA GvÁgï ªÀiÁ®ÏqÉ DªÀiÁÌA ¸ÁAUÉÆ£ï UɯÁåvï. zÉPÀÄ£ï ¥ÁæAiÀÄéAvÁA ªÀÄíuÁÛvï: D¼Áê åPï ¨É¼Éê¯ÉèAAiÀiï ªÉļÁ£Á. ªÀÄíuÉÓ vÁPÁ fAiÉÄAªÉÇÑ DªÁ̸ïZï £Á.
 
PÁªÀiï PÀj£Ávï¯ÉÆè AiÀiÁ ¤gÀÄzÉÆåÃV PÀÄmÁäPï ªÀiÁvïæ £ÀíAiÀiï zÉñÁPïZï ªÀiÁgÉPÁgï ªÁ¼ÀAiÀiï eÁªÁ߸Á. vÁZÉ xÁªïß PÉÆuÁ¬ÄÌà ¯Á¨sï AiÀiÁ G¥ÁÌgï eÁAiÀiÁß. vÁZÉA C¹Ûvïé £ÀµÁÖZÉA-PÀµÁÖ ZÉA D¤ ªÀiÁgÉPÁgï eÁªÁ߸Á. C©üªÀÈzÉÝPï ¥ÁªÉè¯Áå gÁµÁÖçA¤ C¸À¯Áå ¤gÀÄzÉÆåÃV ¸À§¯ï ªÀåQÛAPï ¸À±ÀæªÀiï ªÁªÁæPï ¯ÁAªÉÑA ¥ÀæAiÀÄvÀ£ï §¼Á£ï ZÀ¯ÉÆ£ï D¸Á. ¥sÀªÉÓAvï PÀqÁØAiÉÄ£ï ¨sÀwð PÀgÀÄ£ï zÉñÁZÁå C©üªÀÈzÉÞZÁå ªÁªÁæAvï vÁAZÉÆ G¥ÉÆåÃUï PÀvÁðvï.
 
ªÉÄà 1 vÁjÃPï PÁªÉįÁåA ZÉÆ ¢Ã¸ï ªÀÄíuÉÆ£ï CSÁå ¸ÀA¸ÁgÁgï zÀ¨ÁeÁå£ï ZÀ®AiÀiÁÛvï. vÉÆ PÁªÉįÁåAZÉÆ ¢Ã¸ï, PÁªÀiï PÀvÉð¯ÁåAZÉÆ ¢Ã¸ï ªÀÄíuÉÆ£ï ºÀgï PÁªÉįÁåAPï ¸ÀA¸Ágï £ÀªÀiÁ£ï PÀgÀÄ£ï vÁa ±ÀÈzÁÞ, PÀvÀðªïå, ¨É¸ÉÆgï, vÁåUï D¤ aAvÁàPï ±Á¨sÁ¹Ì ¥ÁlAiÀiÁÛvï. DªÀiÁÌA Qæ¸ÁÛAªÁAPï ¸ÁA. dÄeÉ PÁªÉįÁåAZÉÆ ±ÁgÉÆw eÁªÁ߸Á. zÉPÀÄ£ï ªÉÄÃAiÀiÁZÉÆ ¥ÀAiÉÆè ¢Ã¸ï PÁªÉÄ° ¸ÁA. dÄeÉPï ¸ÀªÀĦð¯Á. PÁªÀiÁZÉA ªÉÆïï PÀ¸À¯ÉA, vÁZÉÆ ªÀĺÀvïé QvÉÆè ªÀÄí¼ÉîA ¸ÁA. dÄeÉ£ï D¥Éè å vÁåV, PÀvÀðªïå¨sÀjvï f«vÁAvï ¸ÁzÉ¥Àt zÁRªïß ¢¯ÁA. PÀªÀÄÆ夵ï× vÀvÁéAPï DzsÁjvï UÁAªÁA¤ ºÉÆ PÁªÉįÁåAZÉÆ ¢Ã¸ï ¨ÉÆÃªï ªÀíqÁ ¸ÀA¨sÀæªÀiÁZÉÆ eÁªÁ߸Á.
 
RAZÁå zÉñÁAvï PÁªÉįÁåAPï ªÀiÁ£ï-ªÀÄAiÀiÁðzï ªÉļÁÛ vÉÆ zÉñï G¥Áé²A ¥ÀqÉÆÑ£Á. RAAiÀÄìgï PÁªÉįÁåAPï ±ÉÆõÀuï, zsÀªÀÄÌt ZÀ¯ÁÛ D¤ vÁAPÁA C£Áß åAiÀiï eÁvÁ xÀAAiÀÄìgï ¥ÀæUÀw ¤zsÁ£ï eÁvÀ°Zï. C©üªÀÈzÉÞPï PÀÄgÁqÁZÉÆ ªÀiÁgï §¸ÀÛ¯ÉÆZï. eÁAªï PÀA¥ÉÚAvÉÆè ªÁªÁær, ¸ÁUÉƼÉUÁgï, zÀ¥sÀÛgÁAvÉÆè ªÁªÁær-eÉÆqÁÑ åPï vÉÆ ªÁªÀÅvÁð, zsÀ£Áå SÁwgï AiÀiÁ UÁAªÁ SÁwgï vÉÆ WÁªÀiï ªÁígÀAiÀiÁÛ. vÁZÁå zÉƼÁåA¤ gÀUÁÛa zÀÄSÁA ªÁí½îA D¤ ºÁqÁAZÉÆ gÉÆÃ¸ï ¦UÀ¼ÉÆî vÀgï vÁZÁå PÁ¼ÁÓ xÁªïß ²gÁ¥ÁZÉA DPÀæAzÀ£ï ¨sÁAiÀiïæ ¸ÀvÀð¯ÉAZï.
 
zÉPÀÄ£ï, PÁªÉÄ° ªÀÄíeÉÆ ¨sÁªï, «Ävïæ, vÁåV, gÁµïÖç ¨ÁA¢à D¤ vÉÆ«Ã D¥ÁÚ§j JPÉÆè D±É° ªÀĤ¸ï ªÀÄí¼ÉîA aAvÁ¥ï vÁAZÉÆ ªÁªïæ WÉvɯÁåAZÉå ªÀÄwAvï D¸ÉÆA. vÀªÀ¼ï ªÀiÁvïæ ¸ÀªÀiÁeÉAvï ¸ÀªÀÄvÉÆî£ï D¸ÀÛ¯ÉA D¤ ¸ÀzÁAPÁ¼ï vÉA GvÉð¯ÉA.